close
UMK terugblik web

TERUGBLIK | UTRECHT MAAKT KENNIS | OORLOG OP JE SCHERM

Door student-assistent Maureen

De wereld achter liveblogs: “Het uitvinden van de brandweer terwijl het huis al in brand staat.”

De situatie in Oekraïne volgen we op de voet. Liveblogs bieden een constante toevoer van nieuws en gruwelijke beelden om kennis te vergaren over het verloop van deze vreselijke oorlog. Maar wat is de invloed van deze liveblogs? Hoe worden ze gemaakt? En hoe wordt bepaald welke informatie jij en ik, als consumenten, tot ons krijgen? In de afgelopen editie van Utrecht Maakt Kennis namen presentatoren Patrick Nederkoorn en Eline Donker ons met deskundige sprekers mee in de wereld van liveblogs. Dichtkunstenaar Annelies van Wijk a.k.a. Liedfs omlijstte het programma met haar live geschreven poëtische liveblog.

Promovendus Sebastiaan van der Lubben van het HU-lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie doet onderzoek naar de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van liveblogs. Sebastiaan vertelt in een keynote dat een liveblog uit gefragmenteerd nieuws bestaat dat in sommige gevallen nog niet geverifieerd is. Ondanks deze onzekerheid neemt de populariteit van liveblogs alleen maar toe. Het maken van een liveblog vergt veel vaardigheden; niet iedere journalist kan een goede liveblogger zijn. Het vereist technische skills, expertise én managementskills. Het claimen, verkrijgen en rechtvaardigen van nieuws zijn hierbij de belangrijkste aspecten. Het is alsof een liveblogjournalist de brandweer aan het uitvinden is terwijl het huis al in brand staat: er moet snel en zorgvuldig gehandeld worden. Zeker wanneer het om zulk belangrijk nieuw als de oorlog in Oekraïne gaat.

Na de keynote volgt een interview met journalist, nieuwscoördinator en liveblogger Maarten van Ast. Hij vertelt over het ontstaan van liveblogs en hoe hij het ervaart om deze te maken. “Als liveblogger moet je stressbestendig zijn, keuzes durven maken en technisch zijn aangelegd.” Om voor een onderwerp of situatie een liveblog te kunnen maken moet deze relevant zijn én van langere duur. Ook moet je als liveblogger transparant zijn: aangeven wanneer je informatie niet zeker weet, waar je bepaalde informatie vandaan hebt en wat de verschillende partijen claimen. Factchecken is dan ook cruciaal in het livebloggen.

GZ-psycholoog Najla Edriouch vertelt ons over de invloed van nieuws en liveblogs op onze mentale gezondheid. De mens is gemaakt om te overleven en altijd alert op gevaar. Liveblogs over oorlog vormen een constante berichtgeving over nieuwe gevaren en kunnen zorgen voor fysieke of mentale reacties en stress. Wij als mensen zijn niet gemaakt voor deze constante prikkeltoevoer die is ontstaan met de komst van het internet. Dus adviseert Najla om niet continu je pushberichten aan te zetten en je brein af en toe rust te gunnen.

Het programma eindigt met een slotdialoog waarin de gasten en presentatoren spreken over representativiteit in de journalistiek, omdat er veel vanuit witte mannelijke journalisten wordt geliveblogt. Ook wordt er dieper ingegaan op de verantwoordelijkheid die komt kijken bij het tot je nemen van nieuws. Bij wie ligt deze, de lezer of de journalist? Een eenduidig antwoord blijkt er niet te zijn.

Na enkele vragen uit de zaal neemt Annelies van Wijk a.k.a. Liedfs ons mee in haar poëtische liveblog, die zij gedurende deze editie van UMK heeft bijgehouden. Een prachtige afsluiting van deze interessante editie van Utrecht Maakt Kennis!

Live internetjournalistiek is het uitvinden van de brandweer
terwijl het huis nog in lichterlaaie staat.
Iets waarin journalisten steeds beter werden.
Steeds beter wisten welke helmen op te zetten,
welke woorden tot zwaailicht te kneden,
hoe deuren te plaatsen van het
vermogen om te zeggen: ‘Ho even.’
‘Ik weet het niet zeker.’
‘We weten alleen
wat wij erover claimen.’

[Fragment uit de liveblog van Liedfs]

UMK oorlog
UMK oorlog
UMK oorlog
UMK oorlog